Individuele Pensioentoezegging (IPT): alles wat je moet weten

Individuele Pensioentoezegging (IPT): alles wat je moet weten

De Individuele Pensioentoezegging, kortweg IPT, is een van de meest gekende manieren waarop een vennootschap in België een aanvullend pensioen kan opbouwen voor haar zelfstandige bedrijfsleider. In dit artikel lees je wat een IPT precies inhoudt, hoe hij werkt, hoe de 80%-regel wordt toegepast en welke kosten en heffingen een rol spelen.

De regels en cijfers in dit artikel gelden voor inkomstenjaar 2026. Ze kunnen wijzigen. Deze bijdrage is bedoeld als algemene informatie en vormt geen individueel fiscaal, juridisch of beleggingsadvies.

Wat is een IPT en voor wie is hij bedoeld?

Een IPT is een pensioenovereenkomst in de tweede pensioenpijler die wordt afgesloten door een vennootschap ten voordele van een zelfstandige bedrijfsleider. De vennootschap doet de toezegging en stort de premies; het opgebouwde kapitaal is bestemd voor de bedrijfsleider als aanvulling op het wettelijk pensioen.

De IPT is in de eerste plaats bedoeld voor:

• Zelfstandige bedrijfsleiders die via een eigen vennootschap actief zijn.
• Bestuurders of zaakvoerders die een loon genieten uit de vennootschap.
• Vennootschappen die bovenop het wettelijk pensioen een gerichte aanvullende pensioenopbouw willen voorzien.

Voor zelfstandigen zonder vennootschap is een IPT niet mogelijk; zij bekijken eerder het VAPZ en de POZ. De concrete toegang hangt onder meer af van de vennootschapsvorm, de statuten en een regelmatige bezoldiging. Laat dit bij twijfel vooraf nakijken.

Hoe werkt een IPT?

De vennootschap sluit een pensioenovereenkomst af met een verzekeringsonderneming of een pensioenfonds en legt daarin vast welk kapitaal ze voor de bedrijfsleider wil opbouwen. De vennootschap stort de premies; die worden belegd binnen een levensverzekering of een pensioenfondscontract.

Wanneer aan de voorwaarden is voldaan, kan de vennootschap de gestorte IPT-premies onder voorwaarden als beroepskosten aftrekken. Dat verlaagt de belastbare winst van de vennootschap. De premies worden daarbij geboekt als een kostenpost in de vennootschap, terwijl het kapitaal op naam van de bedrijfsleider wordt opgebouwd.

Bij de uitkering, meestal op de pensioendatum, komt het opgebouwde kapitaal vrij. Op dat moment kunnen fiscale en sociale inhoudingen van toepassing zijn. De precieze behandeling hangt af van het contract, de wettelijke regels op het moment van uitkering en je persoonlijke situatie.

De 80%-regel: de kern van de IPT-ruimte

De ruimte voor een IPT wordt begrensd door de zogenaamde 80%-regel. Die regel houdt in dat de som van het wettelijk pensioen en het aanvullend beroepspensioen, uitgedrukt als een jaarlijkse lijfrente, niet meer dan 80% van de laatste normale jaarlijkse brutobezoldiging mag bedragen.

In de praktijk betekent dit:

• De wettelijke pensioenrechten van de bedrijfsleider worden omgerekend naar een jaarlijkse lijfrente.
• Het op te bouwen aanvullend pensioen, waaronder de IPT, wordt eveneens als jaarlijkse lijfrente uitgedrukt.
• De som van beide mag 80% van de laatste normale jaarlijkse brutobezoldiging niet overschrijden.

Die berekening is technisch en houdt rekening met onder meer de bezoldiging, de leeftijd, het op te bouwen kapitaal en de omzetting in een lijfrente. Omdat de beschikbare ruimte zo persoonlijk is, laat je haar best vooraf berekenen voordat je een premie vastlegt.

De belangrijkste kosten en heffingen

Bij een IPT komen verschillende kosten en heffingen kijken. Enkel de premietaks is een vast gegeven; de andere elementen kunnen per contract verschillen en moeten in het contract worden nagelezen.

• Premietaks: op een IPT-premie is een premietaks van 4,4% verschuldigd. Die taks wordt bij de storting aangerekend en is niet recupereerbaar.
• Contractkosten: administratie- en beheerkosten kunnen per verzekeraar en contract verschillen.
• Fondskosten: bij een belegging in tak 23 komen beheerkosten van de onderliggende fondsen bovenop het contract.
• Exitbelasting: bij de latere uitkering kan een fiscale heffing van toepassing zijn; het uiteindelijke tarief hangt af van de wettelijke regels en de omstandigheden op het moment van uitkering.

We kunnen hier geen exact eindtarief van de uitkering geven, omdat dat afhangt van de persoonlijke situatie en de regels op dat moment. Lees deze kosten en heffingen altijd na in het contract en de bijhorende documenten.

VAPZ, POZ en IPT: hoe verhouden ze zich?

VAPZ, POZ en IPT zijn alle drie vormen van aanvullende pensioenopbouw, maar ze passen bij andere situaties:

• VAPZ: voor zelfstandigen die sociale bijdragen verschuldigd zijn, ongeacht of ze een vennootschap hebben. De premies zijn onder voorwaarden aftrekbaar als beroepskosten.
• POZ: voor zelfstandigen zonder vennootschap die bovenop het VAPZ extra pensioenruimte willen benutten, binnen de 80%-regel.
• IPT: voor een vennootschap die een aanvullend pensioen opbouwt voor haar zelfstandige bedrijfsleider, eveneens binnen de 80%-regel.

De juiste volgorde en combinatie hangen af van je juridische structuur, je bezoldiging, je bestaande pensioenrechten en je doelstellingen. Een persoonlijke simulatie kan daarbij duidelijkheid geven.

Tak 21, tak 23 of een combinatie

Een IPT wordt ondergebracht in een verzekeringscontract. Daarbij bestaan doorgaans twee beleggingsvormen, die ook gecombineerd kunnen worden:

• Tak 21: een meer defensieve formule met een gewaarborgd basisrendement en mogelijk winstdeelname, afhankelijk van het contract. De nadruk ligt op kapitaalbehoud.
• Tak 23: een formule gekoppeld aan beleggingsfondsen, met marktrisico en zonder kapitaalgarantie. Het potentieel op langere termijn kan hoger liggen, maar het kapitaal is niet gegarandeerd.
• Combinatie: sommige contracten verdelen de premies over tak 21 en tak 23, zodat een deel gewaarborgd is en een deel aan marktontwikkelingen participeert.

Welke invulling passend is, hangt af van je horizon, je risicobereidheid en je persoonlijke doelstellingen. Dit artikel doet geen uitspraak over verwachte rendementen.

Backservice: extra bijdragen voor voorbije jaren

Met backservice kan een vennootschap extra bijdragen voorzien voor voorbije dienstjaren waarvoor nog geen of onvoldoende pensioen is opgebouwd. Zo kan de pensioenopbouw in een beperkt aantal stappen worden versterkt.

Een paar belangrijke aandachtspunten:

• Backservice wordt doorgaans toegelaten tot maximaal 10 voorbije jaren.
• Er is alleen sprake van backservice wanneer de bedrijfsleider een regelmatige maandelijkse bezoldiging geniet.
• De extra bijdragen blijven onderworpen aan de 80%-regel; ook achteraf mag het totaal niet boven die grens uitkomen.

Of backservice in jouw situatie mogelijk en zinvol is, hangt af van je bezoldiging, je bestaande rechten en de beschikbare ruimte. Laat dit vooraf berekenen.

Vastgoedvoorschot of pandgeving

Sommige IPT-contracten laten een vastgoed-voorschot of een pandgeving toe. Daarbij kan een deel van het opgebouwde kapitaal, onder strikte voorwaarden, worden gebruikt als zekerheid of voorschot voor een onroerend goed binnen de Europese Economische Ruimte (EER).

Een paar belangrijke aandachtspunten:

• Een voorschot of pandgeving is alleen mogelijk voor een onroerend goed binnen de EER.
• De mogelijkheid en de voorwaarden hangen af van het contract en de verzekeraar.
• De regels rond zekerheid en terugbetaling moeten zorgvuldig in het contract worden nagelezen.

We kunnen hier geen exact maximumbedrag van het voorschot geven, omdat dat afhangt van het contract, de waarde van het goed en de voorwaarden. Bekijk deze mogelijkheid altijd in het contract en de bijhorende documenten.

Veelvoorkomende valkuilen

Bij een IPT komen een aantal valkuilen terug die je vooraf beter kent:

• De 80%-regel onderschatten: wie te veel opbouwt, kan de aftrekbaarheid van premies verliezen. Laat de ruimte daarom vooraf berekenen.
• De kostenstructuur negeren: contractkosten, verzekeringstaks, fondskosten en exitbelasting kunnen variëren en moeten in het contract worden nagelezen.
• Een onduidelijke bezoldiging: backservice en de reguliere opbouw vereisen een regelmatige maandelijkse bezoldiging.
• Het verschil tussen tak 21 en tak 23 uit het oog verliezen: een combinatie kan interessant zijn, maar brengt ook risico's mee.
• De uitkering niet vooraf plannen: bij de uitkering kunnen inhoudingen van toepassing zijn die het nettoresultaat beïnvloeden.

Kosten en tussenpersoon

VermogensWijzer werkt als verzekeringstussenpersoon. Bij de bemiddeling van een contract kan er sprake zijn van 0% eigen instapkosten via VermogensWijzer, in de zin dat je zelf geen afzonderlijke instapkost betaalt aan de tussenpersoon. Dat betreft enkel de instapkost bij tussenkomst van VermogensWijzer en is geen algemene belofte dat een IPT kosteloos zou zijn. Contractkosten, premietaks, fondskosten en exitbelasting blijven van toepassing en moeten in het contract worden nagelezen.

Voorzichtige conclusie

Voor een vennootschap met een zelfstandige bedrijfsleider kan een IPT een gerichte manier zijn om bovenop het wettelijk pensioen een aanvullend kapitaal op te bouwen, met onder voorwaarden een aftrek van de premies als beroepskosten. De ruimte wordt begrensd door de 80%-regel, terwijl kosten en heffingen per contract verschillen.

Omdat de berekening en de geschikte invulling sterk persoonlijk zijn, kan een simulatie en gerichte begeleiding nuttig zijn. VermogensWijzer bekijkt samen met jou of een IPT, en in welke vorm, binnen jouw situatie past.

De regels en cijfers in dit artikel gelden voor inkomstenjaar 2026 en kunnen wijzigen. Deze bijdrage is algemene informatie en vormt geen individueel fiscaal, juridisch of beleggingsadvies.